БАНКНЫ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНД ХИЙХ ХЯЗГААРЛАЛТ БА ТҮҮНИЙГ ТООЦОХТОЙ ХОЛБООТОЙ ЗАРИМ АСУУДЛУУД

Abstract

Энэхүү дипломын ажил нь Монгол Улсад банкны үйл ажиллагаанд тавигддаг хязгаарлалтын эрх зүйн зохицуулалт, түүний тооцоолол, практик хэрэгжилтийг судалж, олон улсын Базелийн стандарттай хэрхэн нийцэж буйг судалсан болно. Судалгааны хүрээнд банкны үйл ажиллагаанд тавих хязгаарлалтын онолын үндэс, эрх зүйн ач холбогдол, Базелийн хорооны стандартуудын хөгжил, агуулгыг тодорхойлон авч үзсэн. Мөн Монгол Улсад мөрдөгдөж буй Банкны тухай хууль, Монголбанкны холбогдох журам, банкны зохистой харьцааны шалгуур үзүүлэлтүүдийг задлан шинжилж, тэдгээрийг Базелийн нэг этгээдэд ногдох хэт их зээлийн эрсдэл, капиталын хүрэлцээ, эрсдэлийн хязгаарлалтыг стандарттай харьцуулсан ба Монгол улсын өөрийн хөрөнгийн тооцоолол болон Базелийн стандартын өөрийн хөрөнгийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг судалсан болно. Судалгаанд Солонгос, Монгол, Бутан улсуудын банкны хязгаарлалтын зохицуулалт, тооцооллын аргачлалыг харьцуулан авч үзэж ялгааг тайлбарласан. Судалгааны үр дүнд Монгол Улсад банкны үйл ажиллагаанд тавих хязгаарлалтын эрх зүйн орчин олон улсын стандарттай үндсэндээ нийцэж байгаа боловч зарим хязгаарлалтын тооцоолол, хэрэгжилт, хяналтын механизмд сайжруулах шаардлагатай асуудлууд байгааг тогтоов. Иймд банкны хяналт, зохицуулалтыг илүү үр нөлөөтэй болгох чиглэлээр тодорхой санал, зөвлөмжийг дэвшүүлсэн болно.