БАНКНЫ ЗЭЭЛИЙН ЭДИЙН ЗАСАГЧДЫН АЖЛЫН ГҮЙЦЭТГЭЛД EQ (СЭТГЭЛ ХӨДЛӨЛИЙН ОЮУН УХААН)-ЫН ҮЗҮҮЛЭХ НӨЛӨӨ

Abstract

Энэхүү судалгааны зорилго нь Монголын банкны салбарын зээлийн эдийн засагчдын сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан (EQ) болон ажлын гүйцэтгэлийн (KPI) хоорондын уялдаа хамаарлыг онолын болон тоон судалгааны үндсэн дээр тодорхойлох, EQ нь KPI-д ямар механизмаар нөлөөлдгийг тайлбарлах, мөн байгууллагын бодлогод хэрэгжүүлэхүйц арга зүй, зөвлөмж боловсруулахад оршино. Орчин үеийн банкны үйлчилгээ нь өндөр даралттай, олон талын харилцаа шаардсан орчин тул EQ нь зээлийн эдийн засагчийн ажлын гүйцэтгэлийг тодорхойлогч стратегийн хүчин зүйл болж байна. Goleman (1995), Mayer & Salovey (1997) болон Bar-On (1997) нарын онолуудын дагуу EQ нь өөрийгөө танин мэдэх, өөрийгөө хянах, нийгмийн ур чадвар, өрөвч сэтгэл, урам зориг зэрэг гол чадваруудаас бүрддэг бөгөөд эдгээр нь банкны KPI үзүүлэлтүүд (зээлийн гүйцэтгэл, эх үүсвэр, үйлчилгээний чанар, баримтжуулалт, удирдлагын үнэлгээ гэх мэт)–тэй шууд хамааралтай гэж олон улсын судалгаанууд үздэг. Судалгааны арга зүйд Монголын ТОП 4 банкны 285 зээлийн эдийн засагчийг хамруулж, EQ болон KPI-ийн 41 үзүүлэлт бүхий асуулгаар мэдээлэл цуглуулж, SPSS ашиглан корреляци, регресс, найдвартай байдлын коэффициент (Cronbach α), фактор болон кластерийн шинжилгээ хийв. EQ-ийн хэмжүүрийн найдвартай байдал α = .93, KPI-ийнх α = .91 гарсан нь хэмжүүрийн чанар өндөр байгааг харуулсан. • EQ нь KPI-ийн 61%-ийг тайлбарлаж байна (R² = .61) — судалгаанд бүхий л EQ дэд хүчин зүйлс ажлын гүйцэтгэлд хүчтэй эерэг хамааралтай (r = .41 – .76, p < .001) гарсан нь EQ нь зээлийн эдийн засагчийн амжилтыг тодорхойлогч гол үзүүлэлт болохыг нотоллоо. • Хамгийн хүчтэй нөлөөлөгч хүчин зүйл – Өөрийгөө хянах чадвар (β = .29). Стрессийн үед тайван байж, зөв шийдвэр гаргах чадвар KPI-д хамгийн их нөлөөлдөг нь батлагдсан. • Нийгмийн ур чадвар (β = .25) ба Урам зориг (β = .20) нь гүйцэтгэлийг өсгөх хүчтэй дэд хүчин зүйл болж байна. • Өрөвч сэтгэл (r = .76) нь үйлчилгээний чанарт хамгийн өндөр хамааралтай гарсан нь харилцагч төвтэй банкны салбарт empathy гол ур чадвар гэдгийг баталсан.