БАЙГУУЛЛАГЫН САНХҮҮГИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТИЙГ САЙЖРУУЛАХ НЬ /Эм ханган нийлүүлэх байгууллагын жишээн дээр/

Abstract

Дэлхийн хэмжээнд өнгөрсөн 30-н жилийн хугацаанд эм ханган нийлүүлэх, эмийн үйлдвэрлэлийн салбар хамгийн хурдацтай хөгжиж буй салбарын тоонд орж байгаа ба 2017 оны байдлаар эм хангамжийн зах зээл нь Дэлхийн зах зээлд хамгийн их худалдаалагдсан бүтээгдэхүүний 6-рт орж, 350 тэрбум ам долларт хүрсэн байна. (OEC, 2018)

Монгол улсын хувьд 2017 оны байдлаар 46 эм, эмнэлэгийн хэрэгсэл, уламжлалт, ариутгал халваргүйтгэл, биологийн идэвхит бүтээгдэхүүний үйлдвэр, 314 эм, эмнэлгийн хэрэгсэл ханган нийлүүлэх байгууллага ажиллаж байна. Эрүүл мэндийн салбарын төсөв жил бүр өссөн дүнтэй байдаг хэдий ч эмийн салбарын төсөв буурсан байна. ЭМЯ-наас жил бүрийн эрүүл мэндийн үзүүлэлтийг нэгтгэн гаргадаг ба хамгийн сүүлийн статистик мэдээнээс авч үзэхэд 2016 онд 214.58 тэрбум төгрөгийн эмийн импорт, 183.00 тэрбум төгрөгийн борлуулалт /бөөний үнээр/ хийснээс дотоодын үйлдвэрийн борлуулалт 34,68 тэрбум төгрөг байна.

Судалгаагаар Монголын эм хангамжийн зах зээлийн 66.8%-ийг эзэлж буй 4-н компаний санхүүгийн төлөвлөлттэй танилцахад тус салбарыг төлөөлж буй дээрх байгууллагууд нь тогтсон санхүүгийн удирдлага дутмаг байгаа учир санхүүгийн гүйцэтгэлд шинжилгээ хийн салбарын зохистой санхүүгийн харьцааг тодруулж, салбарын онцлогт тохирсон санхүүгийн төлөвлөлт, санхүүгийн шинжилгээ хийх шаардлагатай байгаа ба Дэлхийн хэмжээнд эмийн бүтээгдэхүүний хэрэглээ нэмэгдэж эм хангамжийн байгууллагын гүйцэтгэл төлөвлөлтийг зөв үнэлэх нь чухалд тооцогдоод байна