ШИНГЭН ХҮНСНИЙ ЭКСПОРТЫГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ АРГА ЗАМ (Тэрэлж,Сэлэнгэ ундааг Хятадын зах зээлд нэвтрүүлэх жишээн дээр)

Abstract

Энэхүү судалгааны ажил нь Монгол Улсын шингэн хүнсний бүтээгдэхүүний экспортыг нэмэгдүүлэх боломж, тулгамдаж буй асуудал болон хөгжлийн чиглэлийг тодорхойлох зорилготой юм. Судалгаанд шингэн хүнсний экспортын өнөөгийн байдал, экспортын процессод нөлөөлж буй хүчин зүйлс, түүнд тулгамдаж буй саад бэрхшээл болон тэдгээрийг даван туулах арга замыг олон улсын жишиг, мэргэжлийн байгууллагын тайлан, үйлдвэрлэгчдийн бодит туршлага дээр үндэслэн шинжиллээ. Шингэн хүнсний экспорт нь бүтээгдэхүүний технологи, чанар, савлагаа, хадгалалт, тээвэрлэлт зэрэг олон хүчин зүйлээс хамааралтай нарийн процесс бөгөөд экспортын стандартад нийцүүлэн үйлдвэрлэлээ сайжруулах шаардлагатай байдаг. Судалгааны үр дүнд шингэн хүнсний экспортыг нэмэгдүүлэхэд бүтээгдэхүүний чанарын удирдлага, олон улсын шаардлага (GACC, HACCP, ISO)-ыг хангах байдал, логистикийн тогтолцоо, хил орчмын агуулахын хүртээмж, экспортын маркетингийн стратеги зэрэг нь шийдвэрлэх ач холбогдолтой хүчин зүйлс болох нь тогтоогдлоо. Судалгаанд үйлдвэрлэгч компаниудын төлөөлөл, ложистикийн чиглэлээр ажилладаг мэргэжилтнүүд болон зах зээлийн мэдээллийн судалгаанд тулгуурлан шинжилгээ хийхэд дараах дүгнэлтэд хүрэв: • Бүтээгдэхүүний чанар, савлагаа, стандартын хэрэгжилт нь экспортын өрсөлдөх чадварт шууд нөлөөлдөг. • Логистик-тээврийг оновчтой болгох, хил орчмын агуулах байгуулах нь бараа тасалдал, саатлыг бууруулж экспортыг тогтвортой болгох ач холбогдолтой. • Гадаад зах зээлд брэндийн танигдах байдлыг нэмэгдүүлэх нь экспортын хэмжээг өсгөх гол хүчин зүйл болох нь тогтоогдсон. Иймд шингэн хүнсний экспортыг нэмэгдүүлэхийн тулд чанар, стандартын хяналтыг сайжруулах, ложистикийн сүлжээг шинэчлэх, цахим худалдаа болон зорилтот маркетингийг хөгжүүлэх шаардлагатай гэж үзэв. Энэхүү судалгааны үр дүн нь цаашид экспортын салбарын бодлого боловсруулахад ашиглагдах бөгөөд нүүлгэн шилжүүлэх, өргөжүүлэх боломжтой зөвлөмжүүдийг дараагийн судлаачдад чиглэл болгон өгч байна.