Дайрга боловсруулах үйлдвэр байгуулах боломжийн судалгаа

Abstract

Дайрга нь барилга, дэд бүтэц, бүтээн байгуулалтын салбарт хамгийн өргөн хэрэглэгддэг үндсэн материал бөгөөд уулын чулууг бутлах, шигших, угаах, ангилах технологийн аргаар гарган авдаг. Энэ нь бетон зуурмагийн үйлдвэрлэл, авто зам болон төмөр зам, барилгын дүүргэлт зэрэг олон төрлийн ажилд зайлшгүй шаардлагатай түүхий эдийн нэг юм. 2025–2028 оны хооронд Улаанбаатар хотод хэрэгжих түгжрэлийг бууруулах, агаарын бохирдлыг бууруулах болон бусад гэсэн бүтэцтэй мега төслүүдийн хэрэгжилтийн хүрээнд хийгдэх дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтад барилгын материалын, ялангуяа дайрганы эрэлтийг эрс нэмэгдүүлэх төлөвтэй байна. Уулын чулууг ил уурхайн аргаар олборлох нь байгаль орчны доройтол, экосистемийн тэнцвэрт сөрөг нөлөө үзүүлж буй тул байгальд ээлтэй, тогтвортой шийдэл бүхий дайрга боловсруулах үйлдвэрийн хэрэгцээ зайлшгүй үүсэж байна. Ийм үйлдвэр нь зөвхөн түүхий эдийн хангамжийг нэмэгдүүлэхээс гадна инновац технологийг нэвтрүүлж, байгаль орчинд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах боломжийг бүрдүүлнэ. Энэхүү судалгааны ажлын онцлог нь салбар дундын шинжтэйгээр хийгдсэнд оршино. Инженерийн шийдэл, байгаль орчны үнэлгээ, эдийн засгийн тооцоо, шинжилгээг уялдуулан боловсруулснаар үйлдвэр байгуулах бодит боломжийг тодорхойлох, түүнтэй холбоотой эрсдэл болон давуу талуудыг цогцоор нь үнэлэх боломж бүрдсэн юм.