https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/26 Fri, 03 Jul 2026 20:54:23 GMT 2026-07-03T20:54:23Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4860 Хиймэл оюун ухааны технологид суурилсан барилгын өртгийн тооцоонд нөлөөлөх хүчин зүйлсийн судалгаа Алтанхуяг, Адьяа Монгол Улсын барилгын салбар нь эдийн засгийн чухал салбарын нэг бөгөөд барилгын өртөг тооцооллын нарийвчлал, үр ашиг нь төслийн амжилтад шууд нөлөөлдөг. Гэвч одоогийн өртөг тооцооллын арга нь хүний туршлага, гар ажиллагаанд ихээхэн тулгуурладаг тул алдаа, хэлбэлзэл үүсэх эрсдэл өндөр байдаг. Олон улсад болон монголын барилгын салбарт дижитал технологийн нэвтрэлт, хиймэл оюун ухааны хэрэглээ нэмэгдэж байгаатай холбогдуулан судалгаандаа барилгын өртөг тооцоолол хиймэл оюун ухааныг хэрхэн нэвтрүүлэхэд ямар хүчин зүйлс нөлөөлж байгааг тодорхойлж тухайн хүчин зүйлсийн үр нөлөөллийг үнэлсэн болно. Судалгаанд тоон судалгааны арга ашиглан барилгын салбарын мэргэжилтнүүдээс асуулгын аргаар өгөгдөл цуглуулсан. Түүврийн хэмжээг Словений томьёогоор тодорхойлж, зорилтот түүвэрлэлтийн аргаар оролцогчдыг сонгосон. Цуглуулсан өгөгдөлд SPSS программ ашиглан корреляци болон регрессийн шинжилгээ хийж, хүчин зүйлсийн нөлөөллийг тодорхойлсон. Судалгааны үр дүнгээс харахад байгууллагын дэмжлэг, хууль эрх зүйн зохицуулалт, технологийн бэлэн байдал, өгөгдлийн чанар, мэргэжилтний ур чадвар зэрэг хүчин зүйлс нь хиймэл оюун ухаанд суурилсан барилгын өртөг тооцооллын үр нөлөөнд статистикийн хувьд ач холбогдол бүхий нөлөө үзүүлж байна. Иймд барилгын салбарт хиймэл оюун ухааныг үр дүнтэй нэвтрүүлэхийн тулд зөвхөн технологи бус байгууллагын болон эрх зүйн орчныг цогцоор нь хөгжүүлэх шаардлагатай байна. Энэхүү судалгаа нь барилгын өртөг тооцооллыг сайжруулахад хиймэл оюун ухааны хэрэглээг оновчтой нэвтрүүлэх онолын болон практик ач холбогдолтой. Wed, 17 Jun 2026 00:00:00 GMT https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4860 2026-06-17T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4853 ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИЙН ХУВЬСАХ ЗАРДЛЫН ТООЦООЛЛЫН ӨНӨӨГИЙН АРГАЧЛАЛЫН ҮНЭЛГЭЭ БА САЙЖРУУЛАХ АРГА ЗАМ Нямсүрэн, Одгарав Энэхүү дипломын ажлын зорилго нь Монгол Улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн нэг суралцагчид ногдох хувьсах зардлын тооцооллын өнөөгийн аргачлалыг үнэлж, улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа эрхэлдэг сургуулиудын суралцагчийн тоо, ангийн дүүргэлт, багшийн ачаалал зэрэг хүчин зүйлсээс үүдэх өртгийн ялгааг тусгах сайжруулсан загварыг боловсруулахад оршино. Thu, 02 Jul 2026 00:00:00 GMT https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4853 2026-07-02T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4843 Монгол Улсын хүнсний үйлдвэрлэлийн импортын татан авалтын процессыг хиймэл оюун ухаан ашиглан оновчлох боломжийн судалгаа Маралхүү, Өсөхжаргал Энэхүү магистрын судалгааны ажил нь Монгол Улсын хүнсний үйлдвэрлэлийн салбар, тэр дундаа нарийн боов, талхан бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлд тулгарч буй импортын татан авалтын тодорхойгүй байдлыг шийдвэрлэхэд чиглэгдсэн болно. Монгол Улс далайд гарцгүй орны хувьд түүхий эдийнхээ 50–60 хувийг гаднаас авдаг бөгөөд хилийн боомтын хязгаарлалт, тээврийн саатал, мэдээллийн системийн дутмаг байдлаас үүдэн нийлүүлэлтийн хугацааг урьдчилан таамаглахад ихээхэн хүндрэл учирдаг. Судалгаа нь импортын татан авалтын одоогийн 13 үе шаттай процессийг задлан шинжилж, гурван гол саад тотгорыг тодорхойлсон бөгөөд Zara, Nestlé, Walmart, Unilever зэрэг олон улсын тэргүүлэх компаниудын туршлагад тулгуурлан Excel FORECAST загвар, дахин захиалгын цэг (ROP), аюулгүйн нөөц (Safety Stock) тооцоолол, Power BI хяналтын самбар зэрэг практик хэрэгслүүдийг боловсруулсан. Судалгааны үр дүн нь Монголын хүнсний жижиг, дунд үйлдвэрлэгчдэд өгөгдөлд суурилсан шийдвэр гаргалтад шилжих бодитой "дижитал замын зураг" болох юм. This master's thesis investigates the optimization of import procurement processes in Mongolia's food manufacturing sector, with a focus on bakery and confectionery production. As a landlocked developing country, Mongolia sources 50–60% of its raw materials through imports, making supply chain reliability a critical operational challenge. Logistical constraints at border crossings, customs delays, and limited digital integration create significant uncertainty in lead time planning, resulting in production stoppages and lost revenue estimated at 6–10% of annual turnover. The study maps the company's 13-stage import procurement cycle, identifies three key bottlenecks — contract processing, transit time, and customs inspection — and benchmarks these against international best practices from Zara, Nestlé, Walmart, and Unilever. Drawing on machine learning theory, Digital Twin frameworks, and Big Data analytics, the research develops a set of practical AI-assisted tools: an Excel FORECAST.ETS demand model, Reorder Point and Safety Stock calculations, and a Power BI dynamic dashboard. The findings provide a concrete digital roadmap for Mongolian food manufacturers to transition from experience-based to data-driven procurement decision-making. Tue, 23 Jun 2026 00:00:00 GMT https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4843 2026-06-23T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4840 монгол Улсын дижитал худалдаан дахь хэрэглэгчийн хувийн мэдээлэл хамгааллын эрх зүйн зохицуулалтын судалгаа Эрдэнэбат, Ариунзаяа Энэхүү судалгаа нь Монгол Улсын дижитал худалдааны орчин дахь хэрэглэгчийн хувийн мэдээлэл хамгаалалтын эрх зүйн зохицуулалтын өнөөгийн байдал, тулгамдсан асуудал болон олон улсын туршлагыг судлан хөгжлийн чиглэлийг тодорхойлоход чиглэсэн. Дижитал худалдаа хурдацтай хөгжихийн хэрээр хэрэглэгчийн мэдээлэл хамгаалалтын асуудал улам чухал болж байна. Судалгаанд мэдээллийн нууцлал, хэрэглэгчийн эрх хамгаалал, эрх зүйн зохицуулалтын онолыг ашиглаж, 126 хэрэглэгчээс тоон судалгаа авч, эрх зүйн болон харьцуулсан шинжилгээ хийсэн. Монгол Улсад хэрэглэгчид хувийн мэдээллээ идэвхтэй өгдөг боловч мэдээлэл хамгаалах мэдлэг, эрх зүйн ойлголт сул, хамгаалах зан төлөв хангалтгүй байна. Мөн хэрэглэгчийн итгэлцэл нь хууль эрх зүйн орчноос илүү зах зээлийн хүчин зүйлд тулгуурлаж байгаа нь зохицуулалтын үр нөлөө сул байгааг харуулж байна. Олон улсын туршлагаас Европын Холбооны Хувийн мэдээлэл хамгаалах ерөнхий журам (GDPR), Сингапурын Хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль (PDPA), БНХАУын Хувийн мэдээлэл хамгаалах тухай хууль (PIPL) зэрэг нь хэрэглэгчийн эрхийг өргөн хүрээнд хамгаалж, байгууллагын хариуцлагыг нэмэгдүүлснээр хэрэглэгчийн итгэлцлийг сайжруулсан байна. Харин Монгол Улсад өгөгдөл хамгаалалтын зохицуулалт тархмал, нэгдсэн бодлого дутмаг, хэрэгжилт сул хэвээр байна. Иймд Монгол Улсад дижитал худалдаанд хэрэглэгчийн хувийн мэдээлэл хамгаалалтыг сайжруулахын тулд нэгдсэн эрх зүйн тогтолцоог бүрдүүлэх, бие даасан хяналтын байгууллага байгуулах, хэрэглэгчийн эрхийг өргөжүүлэх, хэрэгжилтийг сайжруулах шаардлагатай. Tue, 23 Jun 2026 00:00:00 GMT https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4840 2026-06-23T00:00:00Z