https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4116 2026-04-05T19:01:56Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4220 Байгууллагын ногоон үнэлгээний аргачлалыг боловсруулах Баасанжаргал, Энхбаяр; Отгонбаатар, Амарзаяа Сүүлийн жилүүдэд тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлал нь зөвхөн улс төр, олон улсын бодлого зэргээр хязгаарлагдахгүй бизнесийн байгууллагын стратегийн үндсэн бүрэлдэхүүн хэсэг болох хандлага эрчимтэй дэлгэрч байна. Байгууллагын тогтвортой байдлыг үнэлэх хэрэгцээгээр Байгаль орчин, Нийгэм, Засаглалын (БОНЗ) зарчимуудыг нэвтрүүлж, үнэлдэг олон улсын агентлагууд (MSCI, Sustainalytics, Bloomberg ESG) бий болж, компанийн гүйцэтгэлийг оноо, зэрэглэлээр илэрхийлэхээс гадна хөрөнгө оруулагчдын шийдвэр гаргалтад чухал нөлөө үзүүлж эхэлсэн. Монгол улсад нэгдсэн БОНЗ-ын үнэлгээний тогтолцоо хараахан бий болоогүй тул, БОНЗ-ын үнэлгээний загвар тэр дундаа байгаль орчны үнэлгээг улс орныхоо нөхцөлд нийцүүлэн нэвтрүүлэх шаардлага тулгарч буй юм. Энэхүү судалгаагаар БОНЗ-ын олон улсын үнэлгээний агентлагуудын байгаль орчны шалгуур үзүүлэлтүүдийг харьцуулан судалж, Монгол Улсын мөрдөж буй хууль, бодлого, тогтвортой санхүүгийн хөтөлбөр, ногоон таксономи зэрэг үндэсний баримт бичгүүдтэй уялдуулан хэрэгжүүлэх боломжтой шалгуур үзүүлэлтүүдийг боловсруулсан. Үүний үр дүнд Монголын нөхцөлд нийцэхүйц ногоон үнэлгээний аргачлал боловсруулах суурь бүтэц бий болгож, түүнийгээ “Говь” ХК, болон “Апу” ХК -ийн бодит жишээн дээр үнэлгээг гүйцэтгэсэн. Энэхүү судалгааны үр дүнд байгууллагуудын байгаль орчны гүйцэтгэлийг үнэлэх бодит шалгуур үзүүлэлтүүдийг тодорхойлж, ногоон үнэлгээний аргачлалыг боловсруулах, тогтвортой хөгжлийн бодлого, хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалтад хувь нэмэр оруулахад чиглэгдсэн. 2025-06-11T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4217 Оюутнуудын хөдөлмөр эрхлэлт голч дүнд үзүүлэх нөлөө Батболд, Билгүүнзаяа Дээд боловсрол эзэмших явцдаа хөдөлмөр эрхлэх нь хөдөлмөрийн зах зээлд шинээр гарч буй залуусын мэдлэг, ур чадвар, ажиллах хандлага нь байгууллагын хүний нөөцийн бодлогын цөмийг бүрдүүлж байгаа энэ үед дээд боловсрол эзэмшиж буй оюутнуудын хөдөлмөр эрхлэлт нь зөвхөн хувь хүний түвшний сонголт бус, бизнесийн удирдлагын салбарын судалгаа, бодлогын хүрээнд чухал байр суурь эзлэх сэдэв болоод байна. Оюутнуудын хөдөлмөр эрхлэлт нь тэдний мэргэжлийн чадавх, зөөлөн ур чадвар, ажиллах чадвар, нийгмийн дадлыг төлөвшүүлдэг чухал процесс юм. Зөв нөхцөлд, оновчтой ачаалал, цагийн зохицуулалттайгаар хөдөлмөр эрхэлж буй оюутнууд сургалтын явцдаа бодит туршлага хуримтлуулж, хөдөлмөрийн зах зээлд илүү амжилттай хөл тавих үндэс суурийг тавьдаг (Curtis & Shani, 2022). Харин буруу чиглэл, хэт ачаалал, академик орчны дэмжлэггүй байдал нь суралцах үйл явцад сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг (Callender, 2024). 2023 оны АНУ-ын Насанд Хүрэгчдийн Ур Чадварын Судалгааны (Survey of Adult Skills) үр дүнгээс үзэхэд, 16-29 насны оюутнуудын 39% нь OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) -ийн орнуудад сурахынхаа хажуугаар цалинтай ажил хийдэг байна (Quintini, 2015). Энэ асуудлыг судлах анхны оролдлогууд 1960-аад оноос эхлэлтэй ч сүүлийн жилүүдэд тогтвортой нэмэгдэж байгаа тул оюутны ажил эрхлэлт болон тэдний боловсролын үр дүн хоорондын хамаарлыг судлах ажил ч мөн нэмэгдсэн байна. Гэсэн хэдий ч одоогийн байдлаар оюутан суралцах явцдаа хөдөлмөр эрхлэх нь сургалтын амжилтад эерэг эсвэл сөрөг нөлөө үзүүлдэг эсэх талаар нэгдсэн дүгнэлт нь тодорхой хугацаанд хийгдсэн судалгаа бүхэн цаг хугацааны нөхцөл байдал, судалгааны хамрах хүрээ, оролцогчдын онцлог зэрэг олон хүчин зүйлээс хамааран харилцан адилгүй үр дүнгүүдийг үзүүлсэн байдаг. Тухайлбал судалгаанууд нь тодорхой нэг сургуулийн оюутнуудыг хамарсан байхаас гадна, өөр өөр түвшин, мэргэжлийн чиглэлээр суралцаж буй оюутнууд, улс үндэстний ялгаа, судалгаанд хамрагдсан хүмүүсийн тоо зэрэг олон хүчин зүйлсээс шалтгаалан судалгааны үр дүн харилцан адилгүй гарсан байна. Мөн Орчин үеийн бизнесийн удирдлагын суурь ойлголтуудын нэг нь хүний нөөцийн төлөвлөлт, залуу боловсон хүчний хөгжлийг урт хугацааны стратегийн хүрээнд авч үзэх буюу энэ хүрээнд оюутнуудын хөдөлмөр эрхлэлт нь зөвхөн хувь хүний эдийн засгийн хэрэгцээг хангах хэрэгсэл бус, тухайн иргэний ажиллах дадал, зөөлөн ур чадвар 2 (харилцаа, цагийн менежмент, багаар ажиллах чадвар)-ыг хөгжүүлж, хөдөлмөрийн зах зээлд бэлтгэгдэх суурь үе шат хэмээн үздэг (Curtis & Shani, 2022) (Robotham, 2012). Бизнесийн байгууллагын хувьд, оюутнуудыг суралцах хугацаанд нь хөдөлмөр эрхлэх боломж олгох нь ирээдүйн ажилтнаа танин мэдэх, дадлагажуулах, дотоод хүний нөөцийн нөөцлөлт хийх үр дүнтэй стратеги болж хувирч байна. Мөн энэ нь байгууллагын нийгмийн хариуцлагын (CSR) хэрэгжилтэд бодит хувь нэмэр оруулдаг. Иймээс оюутны хөдөлмөр эрхлэлтийн хандлага, хэлбэр, үр нөлөөг судлах нь бизнесийн удирдлагын онол, судалгааны чухал чиглэл болон хөгжиж байна. 2023 оны СЭЗИС-ийн карьер хөгжлийн төвийн дотоод судалгаагаар тус сургуулийн өдрийн хөтөлбөрийн оюутнуудын 58% нь суралцах хугацаандаа ямар нэгэн хэлбэрийн ажил эрхэлж байсан ба тэдгээрийн дийлэнх нь мэргэжлийн бус салбарт (үйлчилгээ, худалдаа гэх мэт) ажилласан байна. Энэ нь хөдөлмөр эрхлэлтийн чанар, чиглэлийн зохицуулалт хангалтгүй байгааг харуулж байна. Үүний зэрэгцээ, ажлын ачаалал болон хичээлийн хуваарийн давхцал зэрэг шалтгаанаас болж оюутнуудын сурлагын голч дүн буурах хандлага ч мөн ажиглагдаж байна. Иймд уг судалгаагаар эдгээр ялгаатай байдлыг харгалзан, оюутнуудын хөдөлмөр эрхлэлт нь тэдний голч дүнд хэрхэн нөлөөлдөг болохыг Санхүү Эдийн Засгийн Их сургуулийн өдрийн үндсэн, хөтөлбөрийн оюутнуудын жишээн дээр тодорхойлохыг зорилоо. 2025-06-10T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4198 Зочид буудлын маркетингийн идэвхижүүлэлтийн судалгаа( Зарим зочид буудлуудын жишээн дээр) Ганзориг, Энхжин; Батмөнх, Ариунзаяа Энэхүү судалгааны ажил нь Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж буй зочид буудлуудын маркетингийн идэвхжүүлэлтийн стратегийн хэрэгжилт, үр нөлөөг судалж, дижитал хэрэглээ, хэрэглэгчийн зан төлөв, хөрөнгө оруулалтын өгөөж зэрэг үзүүлэлтүүдтэй холбон шинжилсэн болно. Судалгааны зорилго нь зочид буудлын маркетингийн бодлогын өнөөгийн нөхцөл байдлыг үнэлэх, үр дүнг нь хэмжих хэрэгцээ шаардлагыг тодорхойлох, улмаар цаашдын сайжруулалтын стратегийг боловсруулахад оршино. Судалгааны ажилд Улаанбаатар хот болон аялал жуулчлалын идэвхтэй бүс нутгуудад байрлах 20 зочид буудлыг хамруулсан ба асуулга, баримт бичгийн шинжилгээ, харьцуулсан дүн шинжилгээний аргыг хослуулан ашигласан. Судалгаанд оролцсон зочид буудлууд нь 2-5 одтой зэрэглэлтэй, үйл ажиллагааны туршлагын хувьд ялгаатай ба нийт судалгаанд оролцсон менежер, маркетингийн ажилтнуудын тоо 25 байсан. Асуулга нь Google Form хэлбэрээр хүлээн авсан бөгөөд судалгааны мэдээллийг SPSS болон Excel програм ашиглан боловсруулсан. Судалгааны үр дүнд дижитал маркетингийн үр ашгийг хэмжих KPI тогтолцоо бүрдүүлэх, өгөгдөлд суурилсан сегментчилэл, хэрэглэгчийн зан төлөвт суурилсан контент хөгжүүлэх, шинэлэг брэнд туршлагыг нэвтрүүлэх зэрэг бодлогын болон практик зөвлөмжүүд боловсруулагдсан. Хурдтай хувьсан өөрчлөгдөж буй дэлхийн эдийн засаг, технологийн дэвшлийн нөлөөгөөр аялал жуулчлалын салбар тэр дундаа зочид буудлын үйлчилгээний зах зээл улам бүр өргөжин тэлж байна. Энэхүү өрсөлдөөнт орчинд зочид буудлууд амжилттай байхын тулд зөвхөн чанартай үйлчилгээ үзүүлэхээс гадна, үр дүнтэй маркетингийн бодлого, стратегийг төлөвлөн хэрэгжүүлэх нь нэн чухал болсон. Зочид буудлын маркетинг нь хэрэглэгчийн хэрэгцээ шаардлагыг судалж, тэдэнд тохирсон үнэ цэнэ бүхий бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг сурталчлан таниулах үйл явц юм. Үүний хүрээнд уламжлалт маркетингийн аргуудаас гадна дижитал маркетинг, ногоон маркетинг, туршлага төвтэй хэрэглэгчийн оролцоог чухалчилсан шинэ хандлагууд бий болж байна. 2025-06-10T00:00:00Z