https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/17 2026-04-12T00:44:13Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4652 КОМПАНИЙН НӨЛӨӨ БҮХИЙ ЭТГЭЭДЭД ХҮЛЭЭЛГЭХ ХАРИУЦЛАГЫН ЭРХ ЗҮЙН ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ХАРЬЦУУЛСАН СУДАЛГАА Мөнхсайхан, Мөнхцэцэг Энэхүү бакалаврын зэрэг горилсон судалгааны ажилдаа компанийн шийдвэр гаргалтад дам байдлаар нөлөөлөгч этгээдүүдийг тодорхойлж, хариуцлага тооцох эрх зүйн боломжийн талаар судаллаа. Монгол улсын хувьд сүүдрийн удирдлага буюу компанийн шийдвэр гаргалтад нөлөө бүхий этгээдэд хамаарах тохиолдол гардаг гэсэн таамаглалыг дэвшүүлж байгаа тул энэхүү судалгааны ажлын хүрээнд бусад улс оронтой харьцуулах байдлаар сүүдрийн удирдлагын онолыг дэлгэрүүлж, хариуцлага тооцох боломжийг судлан тодорхойлохыг зорьсон болно. Судалгааны ажлын сэдэв нь харьцангуй шинэ судлагдахуун учраас бусад улсын эх сурвалжуудыг түлхүү ашиглан, энэхүү ойлголт хамгийн түгээмэл хөндөгдөж, хуулиар зохицуулагддаг орнуудыг жишээ болгон сонгосон. Тэдгээр улсуудын жишгээр компанийн нөлөө бүхий этгээдийг хэрхэн тодорхойлж, хариуцлага тооцдог болохыг тухайн улсын Компанийн тухай хууль, шүүхийн шийдвэрүүдийн хүрээнд судалж өгөгдөл мэдээллийг цуглуулж энэхүү судалгааны ажлыг гүйцэтгэв. 2026-04-09T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4644 ХИЙМЭЛ ОЮУНД СУУРИЛСАН ВИРТУАЛ АГЕНТЫН СИСТЕМИЙГ ХАРИЛЦАГЧИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ ЖИШЭЭН ДЭЭР СУДАЛЖ, ТУРШИХ НЬ Амартүвшин, Номинзул; Амартүвшин, Номинзул Энэ дипломын ажил нь байгууллагын харилцагчийн үйлчилгээнд гарч буй асуудалд үндэслэн уг процессын үр ашигтай байдлыг нэмэгдүүлэх зорилготой системийн шинжилгээ, зохиомжийг хийхээс гадна агент хөгжүүлэх боломжуудыг ашиглан туршилтын загварыг хөгжүүлж туршихад зорьсон юм. Тиймээс энэхүү дипломын ажлаар байгууллагын харилцагчийн үйлчилгээний асуудал ба автоматжуулалтын боломжуудыг AS-IS процессын зураглал болон асуудлын шалтгаан, үр нөлөөний шинжилгээгээр дамжуулан шинжилснээр харилцагчийн үйлчилгээ болон үндсэн үйл ажиллагааны TO-BE процесс, системийн функциональ ба функциональ бус шаардлагуудыг тодорхойлсон. Харин системийн зохиомжийн хүрээнд UML диаграммуудыг зурж системийн өгөгдлийн урсгал, хэрэглэгчийн системд хийх үйлдлүүд, системд ашиглагдах технологиуд болон логикуудыг дүрсэлсэн. Ийнхүү байгууллагын харилцагчийн үйлчилгээний виртуал агент бүтээх боломжуудыг кодчилолгүйгээр болон кодчилолтойгоор туршиж, харилцагчийн үйлчилгээний мэдээлэл өгөх болон бүртгэл хийх процессуудын хувьд хоёр туршилтын загварыг ижил оролтоор шалгасан юм. Туршилтын үр дүнд хариултын оновчтой байдал хоёр туршилтын загварын хувьд төстэй төвшинд байгааг илрүүлсэн. Гэвч кодчилолгүйгээр агент бүтээх нь байгууллагын шаардлагад яв цав нийцэх шийдлийг бүтээхэд зардал болон технологийн олон төрлийн хязгаарлалтуудыг дагуулдаг. Харин хөгжүүлэлт хийх нь цаг хугацаа болон кодчиллын мэдлэг шаардах боловч тус байгууллагын хүсэлтэд тохирохуйц шийдлийг илүү уян хатнаар бүтээх боломжтойгоос гадна урт хугацаанд зардал багатай сонголт болохыг хөгжүүлэлтийн явцад ажиглалаа. 2026-04-02T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4641 A Comparative Study of the Labor Contract Termination Systems in China and Mongolia Оюунчимэг, Болормаа As a core component of labor law, the termination of labor contract system directly impacts the stability and flexibility of labor relations. This paper aims to explore the similarities and differences in the labor contract termination systems between China and Mongolia through comparative research, providing references for improving labor legislation in both countries. The paper first outlines the basic frameworks and legal provisions governing the termination systems in both nations, covering key elements such as statutory grounds for termination, procedures for termination by mutual agreement, and severance pay standards. Subsequently, through comparative analysis, it reveals critical differences in legal philosophies and operational procedures between the two countries: Research indicates that China's labor law provides more stringent protection for workers' rights, with explicit stipulations regarding termination conditions and severance pay. Conversely, Mongolia exhibits significant differences in areas such as employers' notification obligations and procedural requirements during workforce reductions. Further analysis points out that these differences are rooted in the distinct economic development levels and legal cultural backgrounds of the two countries. Finally, drawing on the research findings, the paper proposes concrete suggestions for refining China's labor law by learning from Mongolia's successful experiences in its termination system, with the goal of more effectively safeguarding workers' rights and interests and fostering the construction of harmonious and stable labor relations. 2026-03-23T00:00:00Z https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4640 Сүм хийдийн өмчийн харилцааны эрх зүйн асуудал Хөхийсүрэн, Ариунзаяа Энэхүү судалгааны ажлын сэдэв нь “Сүм хийдийн эрх зүйн зохицуулалт” бөгөөд түүний дотор сүм, хийдийн өмчийн харилцаа, өмчлөл, өв залгамжлалтай холбоотой эрх зүйн асуудал-ыг голлон авч үзнэ. Монгол Улсад шашин шүтэх эрх чөлөө Үндсэн хуулиар баталгаажсан бөгөөд үүний хүрээнд шашин, түүний сүм хийдүүд олон зууны турш нийгэм, соёл, уламжлалын салшгүй хэсэг болсоор ирсэн. Гэсэн хэдий ч шашны байгууллагын эрх зүйн байдал, ялангуяа эд хөрөнгийн өмчлөл, ашиглалт, шилжилт хөдөлгөөнийг хэрхэн зохицуулж буй асуудал нь эрх зүйн хувьд харьцангуй тодорхой бус, маргаантай хэвээр байна. 2025 онд Бурханч лам Г.Пүрэвбат агсны үүсгэн байгуулж, уран барилга, бэлгэдэл, шашин-соёлын өвийн онцгой жишээ болсон Аглаг бүтээлийн хийдийн өмчлөл, гэрээслэлтэй холбоотой асуудал олон нийтийн анхаарлын төвд орсон нь энэхүү сэдвийг хөндөх бодит үндэслэл болсон юм. Тухайн хэрэг явдал нь нэг талаас хувь хүний санаачилгаар бий болсон шашин, соёлын байгууламжийг хэн, ямар эрх зүйн үндэслэлээр өмчлөх, нөгөө талаас лам хуврагийн нас барсны дараах эд хөрөнгийн өв залгамжлал шашны байгууллагад хэрхэн шилжих ёстой вэ гэх асуултыг хурцаар тавьсан. Энэхүү маргаан нь зөвхөн нэг хийдийн хүрээнд хязгаарлагдахгүйгээр, Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж буй бусад сүм, хийдүүдийн өмч хэний нэр дээр бүртгэлтэй байх, шашны байгууллага өөрөө өмчлөгч байж чадах эсэх, лам хуврагийн хувийн өмч ба хийдийн өмчийг хэрхэн ялгах, мөн гэрээслэл, өв залгамжлалын эрх зүйн зохицуулалт шашны онцлогт нийцэж байгаа эсэх зэрэг илүү өргөн хүрээтэй асуудлуудыг хөндөж байна. Иймээс уг судалгааны ажлаар Монгол Улсад мөрдөгдөж буй хууль тогтоомжийн хүрээнд сүм, хийдийн эрх зүйн статус, эд хөрөнгийн өмчлөл, түүнийг шилжүүлэх, өвлүүлэхтэй холбоотой харилцааг судалж, одоогийн зохицуулалтын давуу болон сул талыг тодорхойлох, цаашид эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох боломж, хэрэгцээг шинжлэхийг зорьж байна. Энэхүү судалгаа нь шашны байгууллагын үйл ажиллагааг илүү тодорхой, ил тод, маргаан багатай эрх зүйн орчинд явуулахад онол, практикийн ач холбогдолтой болно гэж үзэж байна. 2026-03-23T00:00:00Z