https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4121 2026-04-12T02:34:18Z 2026-04-12T02:34:18Z Бадрах, Энхжин https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4494 2026-01-27T04:29:48Z 2026-01-27T00:00:00Z

Монголын ноолууран хувцасны брэндийг цахим худалдааны платформоор дамжуулан олон улсын зах зээлд хоногшуулах нь Бадрах, Энхжин Цахим худалдаа нь сүүлийн жилүүдэд хурдацтай хөгжиж хүмүүс хүссэн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг хүссэн газраасаа худалдан авах боломжтой болсон. Технологийн хөгжлийн хэрээр цахим худалдааны үйл явц бүр ч хялбар болж байна. Монголын ямаанаас гардаг ноолуур зөөлөн, дулаан, бат бөх байдлаараа дэлхий дахинд танигдсан хэдий ч ноолууран бэлэн хувцсыг олон улсад хангалттай нийлүүлж чадахгүй байна. Энэхүү судалгааны ажил нь Монголын ноолууран бэлэн хувцасны брэндийг цахим худалдааны платформ ашиглан олон улсын зах зээлд хэрхэн оновчтой хоногшуулах боломжийг тодорхойлоход чиглэсэн. Судалгаанд тохиромжтой шинэ зах зээлийн сегментийг тодорхойлж, ноолууран хувцасны брэндүүдийг цахим худалдааны веб сайтын бүрэлдэхүүн хэсгүүдэд харьцуулсан шинжилгээ хийсэн, бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг тодорхойлох зорилгоор платформын төлөвлөлттэй холбоотой гадаад судлаачдын боловсруулсан судалгааны ажлуудыг судалсан. Мөн зорилтот зах зээлийн хэрэглэгчийн худалдан авах зан төлөв болон хамгийн өргөн хэрэглэгддэг цахим худалдааны платформуудыг судалж, Монголын ноолууран брэндэд нийцэх платформыг тодруулсан. Шинжилгээний үр дүнгүүд дээрээ үндэслэн дүгнэлт, санал боловсруулсан.

2026-01-27T00:00:00Z Хүрэлтогоо, Энх-Учрал https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4344 2025-06-20T06:30:01Z 2025-06-20T00:00:00Z

Монгол улсын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний экспортын өрсөлдөх чадвар, түүнийг сайжруулах арга зам (ноолууран бүтээгдэхүүний жишээ) Хүрэлтогоо, Энх-Учрал Энэхүү дипломын ажил нь Монгол Улсын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний экспортын өрсөлдөх чадварыг, ялангуяа ноолуурын салбарын жишээн дээр авч үзэн, түүний өнөөгийн байдал, сорилт, боломж болон өрсөлдөх чадварыг сайжруулах арга замыг тодорхойлох зорилготой юм. Судалгаанд Портерийн “Үндэсний ромбо зарвар”-ын хүрээнд Монголын ноолууран бүтээгдэхүүний салбарын стратеги, бүтэц, дотоодын болон гадаадын эрэлт, үйлдвэрлэлийн нөхцөл, холбогдох туслах салбарууд, засгийн газрын бодлого, гэнэтийн боломж зэрэг хүчин зүйлсийг шинжилж үнэлгээ хийв. Судалгааны үр дүнд Монгол Улсын ноолууран бүтээгдэхүүн нь түүхий эдийн чанарын хувьд дэлхийд өрсөлдөхүйц боловч түүхий эдийн бэлтгэл буурах, үйлдвэрлэлийн технологийн дэвшил сул, хүний нөөцийн мэргэшил, инновацийн чадавх хангалтгүй зэрэг асуудлууд байгааг тогтоов. Мөн RCA (Харьцуулсан давуу талын индекс)-ийн өөрчлөлт, олон улсын өрсөлдөгч орны (Хятад, Итали, Франц) үзүүлэлтүүдтэй харьцуулсан дүн шинжилгээгээр Монголын өрсөлдөх чадвар тогтворгүй, дотоодын боловсруулах үйлдвэрийн үр ашиг харьцангуй бага байгааг харуулж байна. Судалгааны төгсгөлд экспортын өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн бодлогын зөвлөмж, тухайлбал түүхий эдийн тогтвортой нийлүүлэлтийн тогтолцоог бий болгох, боловсруулах салбарт хөрөнгө оруулалт татах, брэнд хөгжүүлэх, олон улсын стандарт, технологийн шинэчлэлийг дэмжих зэрэг арга замуудыг санал болгож байна.

2025-06-20T00:00:00Z Одгариг, Маргад https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4343 2025-06-20T06:29:14Z 2025-06-20T00:00:00Z

Монгол улсын экспортын бүтээгдэхүүний төрөлжилтийн индекс болон эдийн засгийн өсөлтийн хамаарал Одгариг, Маргад Энэхүү дипломын ажилд Монгол Улсын экспортын төрөлжилтийн индекс болон эдийн засгийн өсөлтийн хоорондын хамаарлыг тоон өгөгдөлд суурилан шинжилсэн. Судалгаанд 1996–2021 оны экспортын бүтэц, ДНБ-ий өсөлтийн мэдээллийг ашиглаж, хугацааны цувааны шинж чанарыг тодорхойлох зорилгоор ADF тестээр суурь нэгжийн шинжилгээ хийсэн. Улмаар ARDL (Autoregressive Distributed Lag) загварыг ашиглан хувьсагчдын богино ба урт хугацааны хамаарлыг тогтоов. Эмпирик үр дүнгээр экспортын төрөлжилт нь Монголын эдийн засгийн өсөлтөд урт хугацаанд эерэг нөлөө үзүүлж буйг харуулсан. Үүнээс гадна үлдэгдлийн шинж чанарыг шалгахад DW статистик, Breusch–Pagan тест зэрэг аргуудыг ашиглаж, загварын статистик үндэслэлийг баталгаажуулсан. Судалгааны үр дүнд тулгуурлан экспортын бүтэц, институцийн орчин, дэд бүтэц зэргийг сайжруулах бодлогын зөвлөмжүүдийг дэвшүүлсэн.

2025-06-20T00:00:00Z Цогт, Хулан https://repository.ufe.edu.mn/xmlui/handle/8524/4342 2025-06-20T06:27:32Z 2025-06-20T00:00:00Z

Монгол улсад орж ирж буй гадаад тусламжийн макро эдийн засаг дахь нөлөөлөл Цогт, Хулан Монгол улс нь 1990 онд зах зээлийн эдийн засагт шилжсэнээр гадаад тусламжийг их хэмжээгээр авч эхлэсэн. Анх зах зээлийн шилжилтийн хүнд үеийг давах зорилготойгоор гадаад тусламжийг авдаг байсан бол одоо улс орны хөгжлийг нэмэгдүүлэхийн тулд гадаад тусламжийг авдаг болсон.Уг судалгааны ажлаар гадаад тусламжийн макро эдийн засагт нөлөөлөх нөлөөллийг судлахаар зорив. Эхний ээлжинд гадаад тусламж нь макро эдийн засгийн ямар индикаторт нөлөөлөх талаар судлагдсан байдлын тоймоос ДНБ-ий өсөлт, инфляцийн түвшин, ажилгүйдлийн түвшингийн хувьсагчдыг сонгон авч 1998-2022 оны түүврийг цуглуулсан. Судалгааг ARDL-Хугацааны хоцрогдлоор тархсан авто регресс загварыг ашиглан шинжилгээг хийв. Гадаад тусламжийн ДНБ-ий өсөлт болон инфляцийн түвшинд богино хугацаанд үзүүлэх нөлөөллийн сөрөг хамаарлаас үүдэн гадаад тусламжийн үзүүлэх нөлөө бага байна. Гадаад тусламж нь богино хугацаанд инфялцийн түвшинд урвуу хамааралтай. Тиймээс гадаад тусламж богино хугацаанд инфляцийн дарамтыг бууруулах, эдийн засгийн тогтвортой байдлыг хангахад тодорхой хувь нэмэр оруулах боломжтойг харуулж байна. Гадаад тусламжийн нөлөөлөл ажилгүйдлийн түвшинд богино хугацааны хамааралгүй байна.Гадаад тусламж нь ДНБ-ий өсөлт, инфляцийн түвшин, ажилгүйдлийн түвшинд урт хугацааны хамаарал байхгүй. Судалгааг дүгнэвэл гадаад тусламжийн макро эдийн засаг дахь үр нөлөө сул байгааг харуулж байна.

2025-06-20T00:00:00Z